Miasto Kościan

Przez Kościan przepływa rzeka Obra rozwidlająca się na dwie odnogi oplatające starą część grodu. Otaczająca miasto Równina Kościańska położona jest na wysokości 80 m n.p.m. Zajmuje ona teren o powierzchni 561 km2 i rozciąga się na północ od Pojezierza Krzywińskiego i na południe od Doliny Środkowej Obry.

Przez Kościan przepływa rzeka Obra rozwidlająca się na dwie odnogi oplatające starą część grodu. Otaczająca miasto Równina Kościańska położona jest na wysokości 80 m n.p.m. Zajmuje ona teren o powierzchni 561 km2 i rozciąga się na północ od Pojezierza Krzywińskiego i na południe od Doliny Środkowej Obry.

Do najciekawszych zabytków na terenie Miasta Kościana należą:

Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP

Zbudowany został w latach 1333-1356 (trzynawowy korpus i jednonawowe prezbiterium). W ciągu XV i XVI wieku dobudowano do korpusu kaplice (z fundacji bractw i cechów), rozbudowano prezbiterium na trzynawowe, na nowo zasklepiono kościół oraz nakryto wszystkie człony jednym dachem (dwuspadowy, kryty dachówką). Kościół jest budowlą gotycką, halową, orientowaną, murowaną z cegły w układzie wendyjskim i polskim. Zewnątrz oszkarpowany, okna prostokątne, zamknięte ostrołukowo i okrągłołukowo. W 1547 roku następuje pożar wieży, odbudowano ją w 1594 roku. W 1610 roku istnieje sześć kaplic i 11 ołtarzy. W 1711 roku nastąpiło ponowne zawalenie się wieży, która nie została nigdy odbudowana, zachowana do wysokości murów korpusu. W 1864 roku wymiana posadzki. W latach 1892 -96 następuje gruntowna restauracja sklepień i przebudowa filarów, a w latach 1896-98 restauracja niektórych ołtarzy. Przy głównym wejściu znajduje się portal neogotycki, przy wejściach bocznych - portale gotyckie ostrołukowe.

 

Więcej informacji o zabytkach kościańskiej fary.

Kościół parafialny p.w. Pana Jezusa

Kościół p.w. Pana JezusaNiegdyś kaplica, wzniesiona w stylu barokowym, z fundacji Melchiora Gurowskiego (1666 rok), przy krużganku nie zachowanego, zniszczonego przez Szwedów, zespołu klasztornego Dominikanów z 1410 roku. Obecnie stanowi ona prezbiterium rozbudowanego w latach 1905 - 1907 według zasad neobaroku kościoła. Wnętrze kościoła dwuprzęsłowe, nakryte sklepieniem kolebkowym. Zbudowany z cegły, otynkowany, z oknami zamkniętymi półkoliście w tarczach lunet, dach dwuspadowy, kryty dachówką. Na dachu drewniana wieża z neobarokowym hełmem. We wnętrzu ściany rozczłonkowane pilastrami, bogato profilowane belkowanie. Na fryzie belkowania wici akantu, pęki owoców i rozety. Barokowa dekoracja stiukowa i polichromia z 1670 - 1680 roku (częściowo odsłonięta w 1968 roku przez Stanisława i Teodora Szukałów). W prostokątnych polach na sklepieniu malowane sceny: Niesienie krzyża i Chrystus przed Piłatem, w lunetach anioły z narzędziami Męki i Veraicon, w glifach okiennych Sybille. Przy wejściu do kruchty późnogotycki krucyfiks (1500 rok). Kruchtę od kościoła oddziela barokowa krata (1739 rok), z fundacji podkomorzego kaliskiego Adama Kołaczkowskiego. Barokowy ołtarz główny (1700 rok), sześciokolumnowy, z późnogotyckim, rzeźbionym, otoczonym wotami krucyfiksem z I połowy XVI wieku i koroną z blachy srebrnej (w polu środkowym) oraz Pietą z I połowy XVIII wieku (w zwieńczeniu). Pod Pietą kartusz z hierogramem Marii podtrzymywany przez anioły. Tabernakulum i mensa rokokowe z II połowy XVIII wieku. Rokokowe ołtarze boczne pochodzą z końca XVIII wieku. W lewym znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem i rzeźby aniołów. W prawym widzimy rzeźby św. Walentego, św. Rocha i anioła.

Kościół p.w. św. Ducha

Kościół p.w. św. DuchaBył fundowany wraz ze szpitalem w 1385 roku. Obecny został zbudowany według reguł późnego gotyku w II połowie XV wieku. Przebudowany w latach 1615 - 1620, po zniszczeniach z roku 1655 odbudowany został w końcu XVII wieku. Murowany z cegły w układzie polskim, salowy. Od wschodu zamknięty trójbocznie, z prostokątna zakrystią od północy. Renesansowa fasada zachodnia zwieńczona tynkowanym szczytem (1620 rok), o zębatych spływach. Okna prostokątne, zamknięte półkoliście. Dachy dwuspadowe, kryte dachówką. Barokowy ołtarz główny (1700 rok), architektoniczny, z kolumnami i dekoracją z liści akantu. W polu środkowym obraz Wizji św. Kajetana, w zwieńczeniu Zesłanie Ducha Świętego. Lewy ołtarz boczny (XVII wiek), barokowyz płaskorzeźbioną sceną Koronacji Najświętszej Panny Marii (zwieńczenie), rzeźbami dwóch aniołów (w szczycie), z malowanymi tondami ze św. Barbarą i św. Janem Chrzcicielem (w uszach bocznych) i obrazem ze sceną glorii św. Jana Nepomucena (w polu środkowym). Prawy ołtarz boczny (XVIII wiek) z główkami aniołków (XVII wiek) i rzeźbami aniołów (XVIII wiek). Ambona barokowa z II połowy XVIII wieku.

Zespół dawnego klasztoru Bernardynów (Plac Paderewskiego).

Dawny klasztor Bernardynów w KościanieKościół i klasztor wzniesiono w latach 1605-1611, na miejscu pierwotnych zabudowań drewnianych z 1456 roku. Po kasacie zakonu bernardynów (1830 rok) następuje poważna przebudowa - między innymi powstają dwie wieże (1836 rok), z przeznaczeniem na dom poprawczy, w roku 1866 następuje zamiana na szpital wojskowy. W roku 1893 utworzono zakład psychiatryczny, a w 1898 roku na miejscu klasztoru i ogrodów klasztornych powstaje sanatorium dla nerwowo chorych.

Pozostałości kościoła Bernardynów.

Kościół murowany wzniesiono w miejscu drewnianego w 1608 roku, a konsekrowano trzy lata później. Dawne wczesnobarokowe, orientowane prezbiterium to obecnie kaplica pw. Najświętszej Panny Marii Anielskiej, zamknięta trójbocznie, trójprzęsłowa, nakryta sklepieniem kolebkowym z lunetami, na gurtach. Dach dwuspadowy, na dawnej nawie obniżony, kryty dachówką. Ołtarz główny (1780 rok) ujęty trójkami kolumn, z rzeźbami czterech ewangelistów (przy kolumnach), Chrystusa, Najświętszej Panny Marii, św. Franciszka (w zwieńczeniu, na tle glorii) i aniołów (po bokach) oraz obrazem Ukrzyżowania (w polu środkowym). Tabernakulum i mensa z czasów ołtarza. Stalle (1780 rok) dwudziestodwusiedzeniowe, wkomponowane w zamknięcie prezbiterium, z wysokimi zapleckami o rokokowym ornamencie. Dwa krzyże ołtarzowe cynowe: barkowy (XVIII wiek) i klasycystyczny (I połowa XIX wieku).

Dawna nawa kościoła klasztornego

Zachowały się oszkarpowane w przyziemiu mury obwodowe oraz fasada zachodnia (1830 rok). Murowana z cegły, otynkowana, przebudowana około 1830 roku. Obecnie budynek częściowo mieszkalny, trzypiętrowy, od zewnątrz widoczne cechy neogotyku.

Dawny budynek klasztorny

Murowany z cegły na rzucie prostokąta, podpiwniczony, dwupiętrowy, otynkowany, z boniowaniem, z prostopadłościennymi, tworzącymi ryzality w obu fasadach, sześciokondygnacyjnymi wieżami i półkolistym ryzalitem w fasadzie południowej. Okna prostokątne, zamknięte półkoliście. Dach dwuspadowy, na wieżach czterospadowy, kryty dachówką. Z lewej stron trzykondygnacyjna przybudówka, wzorowana na korpusie głównym, z mieszkalnym poddaszem, kryta dachówką. Wysokie, zamieszkane podpiwniczenie. Wejścia od Placu Paderewskiego i od strony parku szpitalnego.

Budynki szpitalne

Zbudowane pod koniec XIX wieku i na początku XX wieku. Murowane z cegły ceramicznej, wysoko podpiwniczone, piętrowe z mieszkalnym poddaszem (fasady na ogół siedmioosiowe z dwuosiowymi, analogicznymi ryzalitami po bokach). Dachy wielopołaciowe , z naczółkami, kryte dachówką. W latach 1899 - 1901 zbudowano cztery budynki po północnej stronie alei lipowej (wille Pinel'a i Conolly'ego), dom dyrektora oraz szkołę (willa Mazurkiewicza).

Dawne mury klasztorne wzniesiono około XVII wieku.

Murowane z cegły, otynkowane. Do dzisiaj zachowały się fragmenty murów i koliste bastiony narożne (w części północnej przy Placu Paderewskiego oraz w centralnej części obecnego szpitala).

Fragment murów miejskich

pl. Niezłomnych murowany XIV-XV, XIX wiek.

Obelisk Powstańców Wielkopolskich na cmentarzu parafialnym
Mauzoleum na cmentarzu parafialnym.

Zbudowane w latach 1945 -1947, według projektu Józefa Bąka. Fundowane przez społeczeństwo Ziemi Kościańskiej. Okazałe, murowane z granitowych kostek, o ażurowej konstrukcji, zwieńczone kamiennym krzyżem. W podziemnych kryptach spoczywają szczątki 630 ofiar hitlerowskich mordów. Na mauzoleum znajdują się płyty z inskrypcjami i nazwiskami pomordowanych.

Kaplica

Przy ul. ks. Bączkowskiego 46, murowana XIX wiek.

Ratusz (Rynek)

Ratusz w KościaniePóźnoklasycystyczny, zbudowany w połowie XIX wieku na miejscu pierwotnego z XV wieku. Murowany z cegły, otynkowany, z boniowanym parterem. Ryzalit frontowy zwieńczony trójkątnym szczytem, nad którym znajduje się czworoboczna wieża zegarowa. Fasada i elewacja tylna pięcioosiowa, elewacje boczne trzyosiowe. Dach dwuspadowy, namiotowy, kryty dachówką. W ścianę południowo-zachodnią wmurowane są tablice upamiętniające ofiary publicznych egzekucji z 1939 roku. Ratusz jest obecnie siedzibą Muzeum Regionalnego, Towarzystwa Miłośników Ziemi Kościańskiej i Urzędu Stanu Cywilnego.

Zabytkowe kamieniczki

Na Rynku nr 18, 30, 32, oraz domki o konstrukcji szachulcowej przy ul. Szewskiej nr 16, 18, i 20.

Dom mieszkalny - Rynek 18.

Zbudowany w I ćwierci XVII wieku, murowany, otynkowany, szczytowy, dwupiętrowy, dwuosiowy. Szczyt manierystyczny o zębatej linii spływów . Okna ujęte w obramienia. Dach dwuspadowy, kryty pierwotnie dachówką. Parter częściowo przebudowany. Pierwotne sklepienia kolebkowe z lunetami zachowały się na parterze i w piwnicy.

Dom mieszkalny - ul. Masztalerza 2.

Należy do rzadkich już dzisiaj budowli o konstrukcji szachulcowej. Był kiedyś własnością kościoła. Zbudowany na początku XIX wieku na rzucie prostokąta, szczytowy, częściowo szachulcowy, częściowo murowany, otynkowany, piętrowy, dwuosiowy, dach dwuspadowy, kryty papą. W ścianie frontowej znajduje się odsłonięta 9 maja 1983 roku granitowa tablica upamiętniająca poległego w styczniu 1919 roku powstańca wielkopolskiego Franciszka Masztalerza.

Wieża ciśnień

Kościańska wieża ciśnieńZbudowana w 1908 roku (remont wnętrza około 1972 roku) na rzucie kwadratu, na kamiennej podmurówce, murowana z czerwonej i żółtej cegły ceramicznej, nieotynkowana. Część dolna (9,5 m x 9,5 m) wysokości 21 m, część górna (11,0 m x 11,0 m) wysokości 7 m, z narożami ujętymi wielobocznymi wykuszami, nakrytymi blaszanymi hełmami ostrosłupowymi, ośmiobocznymi. Dach wieży czterospadowy z kaleniczką, kryty dachówką. Całkowita wysokości wieży wynosi 33 m. Wewnątrz znajduje się stalowy zbiornik wyrównawczy dla miasta Kościana (objętość 250 m3).

Obwarowania miejskie - (Wały Żegockiego)

Miejskie mury obronne, wysokie na 7 m, o dwumetrowej grubości, powstały w XIV i XV wieku. W XVII wieku wzmocniono je dodatkowo wałami ziemnymi. W XIX wieku zostały prawie w całości rozebrane. Do dzisiaj zachował się jedynie odcinek muru o wiązaniu polskim długości około 80 m nad Obrą, na tyłach kościoła pw. Pana Jezusa oraz wał ziemny w pasie zieleni okalającym miasto od południa i zachodu (Wały Żegockiego). Część rozebranych murów wykorzystano przy budowie muru otaczającego sąd (XIX wiek).

Wiatrak koźlak

Wiatrak koźlak w KościanieSkwer Krimpen, przy zajeździe "U Dudziarza". Zbudowany z drewna w 1714 roku, remontowany w XIX wieku. W 1977 roku został gruntownie odnowiony i przeniesiony z Czarkowa na obecne miejsce. W chwili obecnej we wiatraku mieści się galeria.

Zarząd

Bernard Turski - Przewodniczący Zarządu

Bernard Turski

Przewodniczący Zarządu

Starosta Kościański

Stefan Eugeniusz Stachowiak - Zastępca Przewodniczącego Zarządu

Stefan Eugeniusz Stachowiak

Zastępca Przewodniczącego Zarządu

Wicestarosta Kościański

Mirosław Stanisław Kaczmarek - Członek Zarządu

Mirosław Stanisław Kaczmarek

Członek Zarządu

Aleksander Stanisław Sowa - Członek Zarządu

Aleksander Stanisław Sowa

Członek Zarządu

Grzegorz Ratajczak - Członek Zarządu

Grzegorz Ratajczak

Członek Zarządu

Facebook Logo
Twitter Logo
Instagram Logo