Gmina Krzywiń

Ziemia Krzywińska jest szczególnie atrakcyjna dla miłośników kąpieli, surfingu, kajakarstwa oraz dla wędkarzy.

Północna część gminy weszła w skład Agroekologicznego Parku Krajobrazowego im. Dezyderego Chłapowskiego. Objęto w nim ochroną między innymi unikalne w skali Europy zadrzewienia śródpolne. Park jest świadectwem wysokiej agrokultury tego regionu. Rozwoju gminy upatruje się szczególnie w turystyce, usługach, budownictwie. Wokół jezior zorganizowano trzy strzeżone kąpieliska. W planach zagospodarowania przestrzennego gminy przeznaczono tereny pod kompleksowe usługi rekreacyjno-turystyczne.

Dla piechurów przygotowano 54 kilometry oznakowanych szlaków turystycznych oraz przewodniki. Jest tu również wiele tras szczególnie atrakcyjnych dla rowerzystów.

Na odwiedzających gminę czekają pokoje gościnne w schroniskach młodzieżowych w Łagowie (31 miejsc) i Lubiniu (42 miejsc). W Krzywiniu można zatrzymać się w Domu Strażaka, w Cichowie w "Karczmie Pod Bocianem", w Mościszkach w pałacu, w siedzibie Domu Pomocy Społecznej. W Lubiniu pokoje gościnne oferują również Benedyktyni w klasztorze. Na terenie gminy działa 10 gospodarstw agroturystycznych.

Do najciekawszych zabytków i miejsc wartych zobaczenia na terenie Miasta i Gminy Krzywiń należą:

KRZYWIŃ
Ratusz

Zbudowany w 1905 roku, jest budynkiem kalenicowym, murowanym, otynkowanym, parterowym, siedmioosiowy, nakrytym dachem dwuspadowym krytym dachówką. W elewacji frontowej znajduje się szczyt, w którym jest zegar.

W krzywińskim rynku kilkanaście zabytkowych domów

Głównie kalenicowych z XIX i XX wieku. W centrum rynku na murowanym, otynkowanym cokole, znajduje się kamienna figura św. Wawrzyńca. Na cokole herb Krzywinia z datą 1946.

Kościół parafialny pw. św. Mikołaja

Zbudowany z fundacji benedyktynów z Lubinia. Prezbiterium obecnego kościoła zbudowano około 1450 roku, nawę dobudowano po 1515 roku. Około 1824 roku założono nowe stropy w miejsce zawalonych. Kościół restaurowano w latach: 1854, 1910, 1971. Kościół zbudowany jest w stylu gotyckim, orientowany, murowany z cegły w układzie polskim. Nawa główna jest trzyprzęsłowa, prezbiterium nieco węższe od nawy, dwuprzęsłowe, zamknięte trójbocznie. Przy prezbiterium od północy znajduje się zakrystia, od południa kruchta. Okna ostrołukowe. Na fasadzie jest ośmioboczna wieżyczka. Dach dwuspadowy kryty dachówką. Ołtarz późnorenesansowy podchodzi sprzed 1628 roku, jest trzykondygnacyjny z sześcioma rzeźbami świętych i Chrystusa Zmartwychwstałego. Zakończony płaskorzeźbami ze scenami Wniebowzięcia i Koronacji N.P. Marii. Dekoracja ołtarza jest o motywach winnej latorośli, w dolnej kondygnacji pięć rzeźb z około 1500 roku. W kościele znajdują się cztery ołtarze boczne, późnorenesansowe: w prezbiterium lewy z rzeźbami świętych i obrazem św. Rodziny, prawy z późnogotycką rzeźbą św. Mikołaja z XV wieku i św. Barbary z pierwszej połowy XVII wieku. W nawach: lewy z 1643 roku z dwoma obrazami między innymi św. Anny Samotrzeć, prawy z 1628 roku z obrazem M.B. z Dzieciątkiem i św. Walentym. Ambona rokokowa z II połowy XVIII wieku. W prezbiterium znajduje się renesansowy nagrobek ze stojącą postacią rycerza Andrzeja Miaskowskiego - podkomorzego poznańskiego zmarłego w 1571 roku.

CICHOWO

Niewątpliwą atrakcją gminy Krzywiń jest Skansen Filmowy "Soplicowo" w miejscowości Cichowo. Jest to oryginalna scenografia do filmu Andrzeja Wajdy "Pan Tadeusz - czyli ostatni zajazd na Litwie", której autorem jest znany w świecie scenograf Allan Starski (laureat "Oscara" za scenografię do filmu "Lista Schindlera"). Skansen Filmowy tworzą lamus, wozownia, stajnie, spichlerz, stodoła, kurnik, żuraw, studnia oraz płoty. Wszystko to z zachowaniem historycznej wierności wykonane zostało przez góralską ekipę cieśli na powierzchni dwóch i pół tysiąca metrów kwadratowych. "Soplicowo" staje się miejscem niecodziennych lekcji historii i literatury narodowej dla uczestników wycieczek szkolnych i wszystkich odwiedzających Cichowo. Wieś położona nad jeziorem Cichowo - Mórka (7 km długości) staje się z każdym rokiem coraz atrakcyjniejszym miejscem letniego wypoczynku.

Dwór

Położony na wysokim brzegu jeziora na terenie parku. Zbudowany został w 1908 roku dla Mieczysława Bukowieckiego (późniejszego generała Wojsk Polskich) według projektu architekta Rogera Sławskiego. Neobarokowy, murowany na rzucie czworoboku z niewielkim dziedzińcem, parterowy z mieszkalnym poddaszem, dachem mansardowym z lukarnami. Elewacje ozdobione są pilastrami, częściowo zachowana jest ozdobna stolarka. Oficyna pochodzi z przełomu XIX/XX wieku, zbudowana na rzucie prostokąta, parterowa z mieszkalnym poddaszem, kryta dachówką.

KOPASZEWO
Zespół pałacowo-parkowy

Pałac zbudowany został w latach 1800-1801, dla rodziny Skórzewskich, spalony w 1886 roku, a następnie w 1892 roku odbudowany. W latach 1921-1923 został odnowiony dla Mieczysława Chłapowskiego. W 1831 roku przebywał tu Adam Mickiewicz. Od 1844 - 1939 roku pałac był własnością rodziny Chłapowskich. Pałac jest klasycystyczny, murowany, otynkowany na rzucie prostokąta, jedenastoosiowy, podpiwniczonym, piętrowym. Elewacje zmienione po 1892 roku i w latach 1921 - 1923. Od frontu portyk jest wsparty na czterech kolumnach jońskich, a w części środkowej elewacji tylnej są cztery korynckie pilastry. Okna prostokątne ujęte są w obramienia. Dach jest dwuspadowy z naczółkami, kryty dachówką. Od strony północnej znajduje się piętrowa przybudówka (1892 rok), od południa parterowa dwuosiowa przybudówka kryta dachem płaskim. Wnętrz są dwutraktowe. W salonie, w którym znajdują się dwa piece z 1801 roku, urządzona została Izba Pamięci Adama Mickiewicza. Znajdują się tu także meble pochodzące z epoki, w czasie której gościł w Kopaszewie Adam Mickiewicz. Zostały one wykonane w stylu, który nazywał się Biedermeier. Natomiast porcelana zawieszona na ścianach wyprodukowana została przez słynną fabrykę w Meissen koło Drezna, czyli w słynnej Miśni. Zabudowania pałacowe otoczone są parkiem krajobrazowym założonym w początkach XIX wieku oraz powiększonym i ukształtowanym na wzór angielski w połowie XIX wieku. Park posiada dobrze zachowane osie widokowe i bogaty drzewostan. Pałac jest obecnie siedzibą dyrekcji firmy Hodowla Roślin "Danko".

W pobliżu pałacu znajduje się

późnobarokowa kaplica pałacowa z 1794 roku pw. M.B. Śnieżnej

Zbudowana z fundacji Skórzewskich. Wcześniej stała tu kaplica pw. Narodzenia NMP wzmiankowana w 1685 roku. Jest to budowla orientowana, zbudowana na rzucie wydłużonego ośmioboku, z niewielką, niższą, półkolistą zakrystią od wschodu i kwadratową wieżą od zachodu. Okna zamknięte łukiem koszowym. Dach nad nawą jest ośmiopołaciowy, nad zakrystią półstożkowy. Wieża jest dwukondygnacyjna z czterospadowym hełmem kopulastym, w niej dzwon z 1758 roku. Wewnątrz kaplicy znajdują się rzeźby czterech ewangelistów z XVIII wieku. Ołtarz główny późnobarokowy z 1794 roku, stiukowy z obrazem M.B. z Dzieciątkiem z II połowy XVIII wieku. Krucyfiksy: późnogotycki z XVI wieku, renesansowy z XVII wieku i barokowy z XVIII wieku. W zewnętrznej ścianie kaplicy wmurowane są dwie stacje Kopaszewskiej Drogi Krzyżowej, pierwsza i czternasta.

Niewątpliwą atrakcją jest również

Kopaszewska Droga Krzyżowa

Której stacje zlokalizowane są pośród pól i zadrzewień. Kopaszewska Droga Krzyżowa liczy około 16 kilometrów i wiedzie z kaplicy pałacowej w Kopaszewie (stacje I i XIV wmurowane są w zewnętrzne ściany wieży kaplicy pałacowej) przez Kopaszewko, dalej tzw. traktem turewskim przez Rogaczewo Wielkie do kościoła w Rąbiniu (stacje VII i VIII wmurowane są w zewnętrzne mury kościoła w Rąbiniu) i z powrotem. Odlewy przedstawiające poszczególne stacje Kopaszewskiej Drogi Krzyżowej (po dwie) wmurowane są w przydrożne kapliczki, w taki sposób, aby wskazywać kierunek dalszej drogi. Te małe, murowane kapliczki mają formę kwadratowych słupów o bokach 1,5 x 1,5 metra i wysokości 3,5 metra zwieńczonych czterospadowymi daszkami. Tablice płaskorzeźbne z poszczególnymi stacjami odlane były z żelaza i sprowadzone z Francji. Obecnie wszystkie oryginały stacji Kopaszewskiej Drogi Krzyżowej są wmurowane wewnątrz kaplicy pałacowej w Kopaszewie. Kopaszewska Droga Krzyżowa została ufundowana przez Jana Koźmiana, ówczesnego dziedzica Kopaszewa. Jej poświęcenie przez proboszcza krzywińskiego, księdza Franciszka Ponieckiego, w obecności 18 kapłanów i wiernych z całej okolicy, miało miejsce w niedzielę 3 października 1855 roku. Bezpośrednim powodem, dla którego Droga ta została ufundowana była samobójcza śmierć jego żony Zofii (córki generała Dezyderego Chłapowskiego), która popadłszy w depresję otruła się 25 października 1853 roku. Pochowano ją w rodzinnych grobach przy kościele w Rąbiniu. Przy drodze, którą szedł kondukt pogrzebowy, postawiono dwa lata później kapliczki Kopaszewskiej Drogi Krzyżowej. Indultu na założenie tej Drogi udzielił papież Pius IX. Jednak arcybiskup Przyłuski, nie chcąc nadać jej większego znaczenia, nie pozwolił na to, aby prowadziła przez inne parafie, a mianowicie wyskocką i rąbińską. Wtedy Koźmian wystarał się o nowy pokonujące te trudności indult Stolicy Apostolskiej. Oba oryginalne dokumenty znajdują się w kaplicy pałacowej w Kopaszewie.

LUBIŃ

W około 1070 roku, komes Michał z Góry, rodu Awdańców, sprowadził z opactwa św. Jakuba w Leodium - obecnie Liêge w Belgii zakon benedyktynów tworząc tu opactwo. W XII wieku powstało przy klasztorze skryptorium znane z pięknych, bogato zdobionych rękopisów. Według hipotezy pierwszy polski kronikarz Gall Anonim był zakonnikiem w Lubiniu. Na wzgórzu znajduje się zabudowanie klasztorne. Za faktycznego fundatora opactwa uznaje się króla Bolesława Śmiałego. W XI wieku miejsce otoczone rozlewiskami Obry i bagniskami miało charakter obronny - wzmocnione dodatkowo fosą i dwiema basztami. Klasztor spłonął niestety pod koniec XI wieku. Powtórną fundację zaczęto za czasów Bolesława Krzywoustego, ale już w skromniejszych rozmiarach. Położony przy głównym szlaku średniowiecznym prowadzącym z Poznania w kierunku Głogowa i Wrocławia, był ośrodkiem bardzo ważnym i mocno powiązanym z dworem książąt wielkopolskich. Bliskie sąsiedztwo ze Śląskiem ułatwiło ożywione kontakty z tą dzielnicą. W 1241 - według przekazów - zagon tatarski napadł na klasztor mordując ponad 30 zakonników.

W 1145 następuje poświęcenie ołtarza w nowej świątyni pw. Najświętszej Marii Panny.

Zespół klasztorny

Pierwotnie romański, powstały na przełomie XI/XII wieku, został przebudowany na gotycki, później na barokowy. W 1444 roku zbudowano nowe prezbiterium, a w I połowie XVI wieku przeprowadzono dalsze prace budowlane, między innymi następuje przebudowa nawy i wieży. W 1462 roku konserwacja kościoła, około 1600 roku została założona szkoła dla chłopców. W 1655 roku następuje spustoszenie opactwa przez Szwedów, a w 1836 nastąpiła kasacja klasztoru przez rząd pruski, natomiast zakonników wypędzono. W 1847 roku Prusacy wysadzili w powietrze dużą część zabudowań klasztornych, pozostawiając tylko fragment zachodniego skrzydła dla potrzeb parafii. Sąsiedni kościół św. Leonarda zajęli ewangelicy. Klasztor zwrócony został Benedyktynom w 1923 roku, a dnia 25 lutego 1924 roku został ponownie erygowany przez opata Ernesta Vykoukola z Pragi czeskiej. Zbudowano nowy dwupiętrowy gmach z licznymi pomieszczeniami. Przystąpiono do organizowania muzeum, urządzono "pokój Mickiewicza" i umieszczono tablicę pamiątkową w 100-lecie pobytu Adama Mickiewicza. W 1925 roku był tu prezydent Stanisław Wojciechowski, a w 1927 roku prezydent Ignacy Mościcki. W 1938 roku przystąpiono do utworzenia w Lubiniu gimnazjum męskiego. Działania te przerwała wojna. Hitlerowcy internowali w klasztorze kilkudziesięciu zakonników i księży z całej Wielkopolski. Wielu wywieziono do obozu koncentracyjnego w Dachau. Od 1941 roku był tu dom starców dla Polaków, a od jesieni 1944 roku urządzono tu ośrodek szkoleniowy dla młodzieży hitlerowskiej. W lutym 1945 roku ponownie wrócili do Lubinia benedyktyni. W sierpniu 1975 roku klasztor odwiedził prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński, a w czerwcu 1995 prymas kardynał Józef Glemp.

Prace konserwatorskie przeprowadzone zostały w latach: 1961-1962, 1965-1967, od 1975 roku pod kierunkiem ojca Karola Meissnera. Prace konserwatorsko - archeologiczne od 1978 prowadzone były pod kierunkiem profesor Kurnatowskiej.

Z zachowanego historycznego układu architektoniczno-przestrzennego do najcenniejszych należą:

Kościół klasztorny pw. Narodzenia N.P.M.

Pierwotnie romański, murowany z ciosów granitowych, trójabsydialny. Przebudowany na gotycki w XV i XVI wieku, obecny kształt kościoła pochodzi z epoki baroku, gdy powstał transept w formie 2 kaplic, nadając budowli plan łacińskiego krzyża (romańska, trójnawowa bazylika z XII wieku była większa od obecnego kościoła). Dolne partie nawy i wieży oraz część murów prezbiterium i zakrystii w stylu romańskim. Gotyckie: nadbudowa nawy i wieży oraz prezbiterium. Budowla orientowana, na planie krzyża z wydłużoną nawą, prezbiterium z transeptem o ramionach utworzonych przez barokowe kaplice (północna św. Benedykta i południowa M.B. Różańcowej). Przy prezbiterium od strony północnej zakrystia gotycka zabudowana w połowie XV wieku. Od południa, przy kaplicy M.B. Różańcowej jest niewielka barokowa kaplica z sarkofagiem Bernarda z Wąbrzeźna, ściana z elementami romańskimi. Przy nawie od strony zachodniej, znajduje się czworoboczna wieża późnogotycka z I połowy XVI wieku, otynkowana, podzielona gzymsami na cztery kondygnacje, zwieńczona barokowym hełmem z dwoma latarniami z 1645 roku. Szczyt wschodni gotycki z około 1444 roku. Dach jest dwuspadowy kryty dachówką. Wewnątrz bogato zdobione ozdoby stiukowe sprzed 1739 roku. Freski w prezbiterium odkryte w 1956 roku. Polichromia wykonana w dwóch etapach: barokowa ze scenami ze Starego Testamentu z początku XVIII wieku oraz późnobarokowa wykonana przez Wacława Graffa, przedstawiająca sceny i malarstwo iluzjonistyczne. Polichromia wykonana została na sklepieniach nawy, prezbiterium i w przęsłach transeptu. Ołtarz główny jest późnobarokowy z 1730 - 1738 roku, wykonany w warsztacie Jana Jerzego Urbańskiego z obrazem Narodzenia N.P.M. i rokokowym tabernakulum. Po bokach rzeźby papieży. Ołtarze boczne parami są analogiczne, rokokowe. Kaplica św. Benedykta: lewy główny z obrazem św. Benedykta, lewe boczne z obrazem św. Scholastyki i obrazem św. Leonarda. Kaplica M.B. Różańcowej: prawy główny z obrazem M.B. z Dzieciątkiem, prawe boczne z obrazem Anioła Stróża i Krucyfiksem. Ambona rokokowa pochodzi z II połowy XVIII wieku, jest w kształcie gniazda jaskółczego. Na baldachimie rzeźba św. Pawła. Na szczególną uwagę zasługują późnobarokowe stalle z 1730 - 1738 roku z bardzo bogatą dekoracją figuralną i snycerską, prawdopodobnie wykonaną przez J. J. Urbańskiego, po obu stronach prezbiterium z miejscami dla 38 zakonników. Tron opacki rokokowy, konfesjonały rokokowe i barokowe. Na gzymsie (prezbiterium) znajduje się kobieta trzymająca berło i kielich (Ecclesia), po jej bokach: św. Hieronim i św. Grzegorz Wielki. Po przeciwnej stronie Dawid grający na harfie, po jego bokach: św. Augustyn i św. Ambroży. W kościele są nagrobki renesansowe i klasycystyczne. W kaplicy Laskonogiego (zmarłego w 1231 roku) znajduje się sarkofag z II połowy XVIII wieku, Bernarda z Wąbrzeźna. Chór muzyczny barokowy, organy z lat 1670 - 1690. Budynek klasztorny pochodzi z 1617 roku, jest murowany z cegły, otynkowany. Z większego założenia zachowane: piętrowe, podpiwniczone skrzydło zachodnie, część skrzydła północnego dwupiętrowego oraz część krużganków łączących skrzydło zachodnie z kaplicą św. Benedykta. Budynki nakryte dachami wielopołaciowymi, krytymi dachówką. W części pomieszczeń klasztoru znajdują się sklepienia żaglaste. Obrazy z XVII - XIX, rzeźby z XVII wieku, płyty nagrobne z XVII, XIX, XX wieku. W obecnej kaplicy, gdzie odbywają się modlitwy zakonników (łączy klasztor z kościołem) zauważamy tzw. gotyzację stylu romańskiego.

Muzeum klasztorne

Założone w latach 1924 -1925, zniszczone i rozproszone w latach II wojny światowej. Z cenniejszych eksponatów zachowały się: chrzcielnica barokowa, kilka rzeźb ludowych oraz bogaty zbiór numizmatów. Sala ze zbiorami ex-librisów. Biblioteka i archiwum, cenny i bogaty księgozbiór skonfiskowany został w 1834 roku przez rząd pruski i w części rozproszony. W latach 1923 - 1939 powstaje nowy zbiór obejmujący około 30 tysięcy pozycji. Został on zniszczony w czasie II wojny światowej przez hitlerowców. W obecnym skromnym księgozbiorze zachowały się: Biblia Radziwiłłów z 1563 roku, biblia z drukarni Łazarza w Krakowie z 1599 roku, rękopis kroniki klasztoru pióra Bartłomieja Krzywińskiego (połowa XVII wieku).

Naprzeciw kościoła klasztornego, na sąsiednim wzgórzu wznosi się

Kościół pw. św. Leonarda

Ufundowany przez benedyktynów w XII wieku. Obecny pochodzi z początku XIII wieku, rozbudowany w latach 1549-1556 oraz na przełomie XVI/XVII wieku. Remontowany w latach 1946 - 1948 i w 1959 roku. W obecnej postaci kościół częściowo romański, częściowo późnogotycki. Orientowany, murowany z ciosów granitowych i cegły. Romańska nawa zbliżona do kwadratu, prezbiterium węższe od nawy, przy nawie od zachodu zakrystia. Późnogotycka nawa (z kruchtą od północy) dobudowana została do romańskiej od zachodu. Szczyt wschodni gotycko-renesansowy, schodkowy z ceramicznym glazurowanym kaflem z herbem Trzaska i inicjałami opata Chojnackiego z 1549 roku. Szczyt zachodni manierystyczny z końca XVI wieku lub początku XVII wieku. Dach dwuspadowy kryty dachówką. Od wschodu absyda z romańskim oknem z XIII wieku i fryzem, kryta dachem półstożkowym, dachówką. Kościół otoczony jest murem kościelnym zbudowanym w końcu XVIII wieku, częściowo uzupełniony i odnowiony w końcu XIX wieku: ceglany, nieotynkowany, wysoki na około 1,5 metra.

MOŚCISZKI

Nad jeziorem znajduje się

Dwór zbudowany w początkach XX wieku

Murowany, otynkowany, podpiwniczony, zwrócony frontem na północ. Po obu stronach elewacji frontowej znajdują się symetryczne ryzality. Dach jest dwuspadowy, kryty dachówką. Obecnie dwór jest siedzibą Domu Pomocy Społecznej w Mościszkach.

RĄBIŃ
Kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła

Zbudowany na przełomie XV i XVI wieku. Wzniesiony został przy wykorzystaniu budowli romańskiej z XIII wieku. W 1648 roku dobudowano dwie kaplice boczne pw. M.B. oraz św. Józefa. Jest to budowla jednonawowa, z nawą czteroprzęsłową i prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Od północy i południa dwie barokowe kaplice zabudowane na rzucie kwadratu, nakryte sklepieniami żaglastymi. Nawa jest oszkarpowana, okna prostokątne. Szczyt zachodni został dobudowany w połowie XVI wieku w stylu gotycko-renesansowym, schodkowy. Dach nad nawą jest dwuspadowy, kryty dachówką. Kaplice pokryte dachami czterospadowymi z latarniami. Wewnątrz ołtarz główny barokowy z połowy XVIII wieku, architektoniczny z rzeźbami świętych oraz M.B. Bolesnej. Tabernakulum i ołtarze boczne w kaplicach późnobarokowe. Ambona późnorenesansowa z XVII wieku, chrzcielnica z początku XIX wieku. W prezbiterium znajdują się dwa analogiczne nagrobki późnorenesansowe Rąbińskich z 1614 roku i tablice epitafijne Stanisława Chłapowskiego.

W zewnętrzne mury kościoła wmurowane zostały VI i VII stacja Kopaszewskiej Drogi Krzyżowej. Kościół otoczony jest murem kościelnym wzniesionym w XIX wieku. W nim neogotycka brama z dzwonnicą, której znajdują się trzy dzwony.

Zarząd

Bernard Turski - Przewodniczący Zarządu

Bernard Turski

Przewodniczący Zarządu

Starosta Kościański

Stefan Eugeniusz Stachowiak - Zastępca Przewodniczącego Zarządu

Stefan Eugeniusz Stachowiak

Zastępca Przewodniczącego Zarządu

Wicestarosta Kościański

Mirosław Stanisław Kaczmarek - Członek Zarządu

Mirosław Stanisław Kaczmarek

Członek Zarządu

Aleksander Stanisław Sowa - Członek Zarządu

Aleksander Stanisław Sowa

Członek Zarządu

Grzegorz Ratajczak - Członek Zarządu

Grzegorz Ratajczak

Członek Zarządu

Facebook Logo
Twitter Logo
Instagram Logo